Không thể phủ nhận thành công mà Saudi Pro League đạt được trong khoảng ba năm trở lại đây, khi giải đấu này đã vươn mình từ một sân chơi khu vực tại Trung Đông trở thành một trong những giải vô địch quốc gia được theo dõi và bàn luận nhiều nhất trên bản đồ bóng đá thế giới. Việc thu hút hàng loạt ngôi sao hàng đầu, nâng tầm giá trị thương mại và xuất hiện dày đặc trên các mặt báo quốc tế cho thấy tham vọng và tốc độ phát triển chưa từng có của bóng đá Ả Rập Xê Út.
Tuy nhiên, sự bứt phá nhanh chóng ấy không đồng nghĩa với việc Saudi Pro League đã hoàn thiện về mặt nền tảng. Trái lại, phía sau ánh hào quang là hàng loạt vấn đề tồn đọng đang dần lộ diện, trải dài từ công tác quản lý, điều hành, tổ chức giải đấu cho đến các khía cạnh chuyên môn và pháp lý. Những bất cập này càng trở nên nhạy cảm hơn trong bối cảnh bóng đá Ả Rập Xê Út đang là nước chủ nhà của World Cup 2034.
Vậy đâu là những khủng hoảng đang âm thầm thử thách Saudi Pro League, và liệu giải đấu này có đủ bản lĩnh để vượt qua giai đoạn bước ngoặt mang tính quyết định?
Saudi Pro League Và Nguy Cơ Khủng Hoảng Ngôi Sao
Tương lai của nhiều ngôi sao quốc tế đang trở nên mờ mịt, khi họ bước vào năm cuối hợp đồng với các CLB Saudi mà không có dấu hiệu rõ ràng về việc gia hạn. Đây đều là những trụ cột của “dự án Saudi” khởi động từ năm 2023, và nếu rời đi, Saudi Pro League có nguy cơ đánh mất phần lớn sức hút đã tạo dựng.
Franck Kessié, Karim Benzema, N’Golo Kanté, Rúben Neves và Fabinho là những cái tên nổi bật nhất có khả năng chia tay giải đấu, đặc biệt trong bối cảnh các CLB châu Âu ngày càng quan tâm tới việc chiêu mộ họ theo dạng tự do vào cuối mùa giải.
Khủng hoảng gia hạn hợp đồng đã trở thành thách thức lớn bậc nhất của bóng đá Ả Rập Xê Út trong năm 2025, đặt các CLB vào thế tiến thoái lưỡng nan: giữ chân ngôi sao bằng chi phí lớn hoặc chấp nhận mất trắng về tài chính.
Cuộc Khủng Hoảng Cầu Thủ Trẻ
Một trong những vấn đề gây chia rẽ sâu sắc nhất năm 2025 là tranh cãi xoay quanh danh sách cầu thủ trẻ. Một nhóm CLB muốn tiếp tục cho phép cầu thủ 21 tuổi được xem là “cầu thủ trẻ”, trong khi các CLB khác kiên quyết phản đối và yêu cầu tuân thủ hệ thống cũ.
Cuộc đối đầu căng thẳng nhất diễn ra giữa Al Hilal và Al Nassr. Al Hilal dẫn đầu nhóm ủng hộ sửa đổi luật, trong khi Al Nassr đứng đầu phe phản đối, yêu cầu giữ nguyên quy định hiện hành. Trước sức ép này, Liên đoàn bóng đá Ả Rập Xê Út buộc phải vào cuộc nhằm dung hòa lợi ích.
Sau nhiều hội thảo và tham vấn, Liên đoàn bóng đá Ả Rập Xê Út quyết định cho phép cầu thủ không mang quốc tịch Ả Rập dưới 21 tuổi được tiếp tục thi đấu, kể cả khi quá tuổi, với điều kiện đăng ký hợp lệ. Quy định này sẽ chính thức áp dụng từ mùa giải 2026/27, giúp các CLB có thời gian chuẩn bị và duy trì sự ổn định chuyên môn.
Saudi Super Cup và Những Tranh Cãi Pháp Lý Chưa Có Hồi Kết
Saudi Super Cup trở thành một trong những chủ đề gây tranh cãi bậc nhất của Ả Rập Xê Út trong năm 2025, sau khi Al Hilal tuyên bố rút lui khỏi giải đấu để các cầu thủ nghỉ ngơi sau Club World Cup. Liên đoàn bóng đá quyết định mời Al Ahli thay thế và áp dụng án phạt với Al Hilal.
Tuy nhiên, Ủy ban Kháng cáo sau đó vẫn giữ nguyên án phạt và xử Al Hilal thua 0-3 trước Al Qadsiah, đội đáng lẽ đối đầu họ ở bán kết. Quyết định này kích hoạt phản ứng dữ dội, khi Al Qadsiah tuyên bố sẽ khiếu nại lên cấp cao hơn, cho rằng họ mới là đội xứng đáng vào chung kết.
Nhiều chuyên gia pháp lý cảnh báo khả năng danh hiệu Super Cup có thể bị tước khỏi tay Al Ahli, nếu Al Nassr, đội còn lại trong trận chung kết, nộp đơn phản đối. Chủ tịch Liên đoàn bóng đá, Yasser Al-Misehal, xác nhận Trung tâm Trọng tài Thể thao Ả Rập đang xem xét vụ việc, và mọi phán quyết cuối cùng sẽ được thực thi ngay lập tức.
Khủng Hoảng Sân Vận Động Và Điều Luật Vẫn Chưa Có Lời Giải
Trước thềm mùa giải 2025/26, sự thiếu hoàn thiện của cơ sở hạ tầng đã khiến Saudi Pro League rơi vào tình trạng rối loạn lịch thi đấu, đặc biệt tại các thành phố lớn như Jeddah. Thậm chí từng xuất hiện đề xuất tổ chức một số trận đấu ngoài lãnh thổ, nhưng ban tổ chức nhanh chóng bác bỏ.
CEO Saudi Pro League, Omar Mughrabel, khẳng định giải đấu sẽ không rời khỏi Ả Rập Xê Út, đồng thời cam kết nâng cao giá trị cạnh tranh và trải nghiệm người hâm mộ trong nước.
Một động thái gây sốc khác là việc Saudi Pro League gỡ bỏ toàn bộ điều lệ giải đấu khỏi website chỉ vài giờ trước khi mùa giải khởi tranh. Nguyên nhân xuất phát từ đơn phản đối của hơn 12 CLB đối với một số điều khoản gây tranh cãi.
Điều 15, vốn quy định cầu thủ chỉ được thi đấu cho một CLB từ đầu mùa đến kỳ chuyển nhượng mùa đông, là điểm nóng nhất, khi các CLB cho rằng nó gây cản trở nghiêm trọng tới hoạt động chuyển nhượng hè. Ban tổ chức buộc phải tiến hành chỉnh sửa sâu rộng trước khi ban hành lại điều lệ, sau làn sóng phản ứng dữ dội.
Saudi Pro League Cần Làm Gì Để Giải Quyết Vấn Đề?
Nhìn tổng thể, những khủng hoảng bủa vây bóng đá Ả Rập Xê út trong năm 2025 không tồn tại riêng lẻ, mà đang giao thoa và khuếch đại lẫn nhau, tạo nên một giai đoạn bất ổn hiếm thấy kể từ khi dự án Saudi Pro League khởi động. Điều này phản ánh một thực tế: hệ thống đang bị đặt dưới áp lực phát triển quá nhanh.
Điểm chung lớn nhất của các vấn đề này nằm ở tốc độ mở rộng tham vọng vượt xa khả năng hoàn thiện cơ chế vận hành. Chỉ trong vòng chưa đầy ba năm, bóng đá Ả Rập Xê út đã chuyển mình từ một giải đấu khu vực thành điểm đến của hàng loạt ngôi sao hàng đầu thế giới, thu hút sự chú ý toàn cầu và gắn liền với những mục tiêu mang tính chiến lược quốc gia. Tuy nhiên, sự bùng nổ đó kéo theo những khoảng trống về quản trị, nơi các quy định chưa đủ rõ ràng, các quyết định thiếu nhất quán và phản ứng chính sách đôi khi mang tính chữa cháy nhiều hơn là định hướng dài hạn.
Ở góc độ điều hành, các khủng hoảng liên tiếp cũng cho thấy sự xung đột lợi ích giữa các CLB lớn và phần còn lại của giải đấu. Những tranh cãi xoay quanh điều lệ cầu thủ trẻ hay cách xử lý vụ Saudi Super Cup không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà phản ánh cuộc đấu quyền lực âm thầm giữa các trung tâm ảnh hưởng trong bóng đá nội địa. Khi chưa có một khung pháp lý đủ mạnh và minh bạch để điều hòa lợi ích, mỗi quyết định đều dễ trở thành mồi lửa cho tranh cãi mới.
Quan trọng hơn, các vấn đề hiện tại xuất hiện đúng vào thời điểm bóng đá Ả Rập Xê út đang nằm dưới ánh đèn giám sát của thế giới, trong bối cảnh hướng tới World Cup 2034. Những khủng hoảng này vì thế không còn là câu chuyện nội bộ, mà có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh, uy tín và tính bền vững của toàn bộ dự án thể thao quốc gia.
Vấn đề đặt ra lúc này không đơn thuần là xử lý từng khủng hoảng riêng lẻ, mà là liệu bóng đá Ả Rập Xê út có thể chậm lại một nhịp để củng cố khả năng quản lý dự án, trước khi tiếp tục tăng tốc trên hành trình chinh phục vị thế toàn cầu.