Bóng đá châu Á đang trên đà phát triển bùng nổ và Liên Đoàn Bóng Đá Châu Á (AFC) đang thực hiện những cải tổ quan trọng để hướng tới một tương lai thống nhất và bền vững.
Mục tiêu lớn nhất của Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) là đưa các đội bóng châu Á gặt hái thành công trên những sân chơi quốc tế lớn nhất, đồng thời tăng cường mức độ tương tác với người hâm mộ, từ đó đảm bảo bóng đá trở thành môn thể thao số một trên toàn châu lục.
Hãy cùng điểm qua tổng qua về AFC, các giải đấu sẽ được AFC tổ chức trong hai năm 2026/2027, cũng như các đội tuyển và CLB thuộc AFC đáng chú ý.
Tổng Quan Về AFC – Liên Đoàn Bóng Đá Châu Á
Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC – Asian Football Confederation) là tổ chức quản lý bóng đá cấp châu lục tại khu vực châu Á, trực thuộc Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) và là một trong sáu liên đoàn bóng đá lục địa trên toàn thế giới.
AFC được điều hành bởi một Ban chấp hành, đứng đầu là Chủ tịch Liên đoàn, hiện tại là ông Salman Bin Ibrahim Al Khalifa, một nhân vật có ảnh hưởng lớn trong thể thao khu vực đến từ Bahrain.
AFC được vận hành với nhiều ủy ban chuyên trách, quản lý 5 liên đoàn khu vực trực thuộc bao gồm Tây Á (WAFF), Trung Á (CAFA), Nam Á (SAFF) Đông Á (EAFF) và Đông Nam Á (AFF) với tổng số 47 thành viên trải dài khắp châu Á. Mô hình phân vùng này giúp các giải đấu khu vực phát triển mạnh mẽ, đồng thời nâng cao chất lượng bóng đá địa phương trước khi bước ra sân chơi châu lục.
AFC hoạt động với sứ mệnh phát triển bóng đá toàn diện ở châu Á, từ cấp độ phong trào đến chuyên nghiệp, từ bóng đá nam, nữ đến futsal và bóng đá bãi biển. Khẩu hiệu của AFC là: “One Asia, One Goal” – “Một châu Á, một mục tiêu”, thể hiện tinh thần đoàn kết, đồng hành cùng phát triển của toàn bộ cộng đồng bóng đá châu Á.
AFC Asian Cup: Năm Tổ Chức Và Danh Sách Đội Tuyển Vô Địch
| NĂM | NƯỚC CHỦ NHÀ | ĐỘI VÔ ĐỊCH |
|---|---|---|
| 1956 | Hồng Kông | Hàn Quốc |
| 1960 | Hàn Quốc | Hàn Quốc |
| 1964 | Israel | Israel |
| 1968 | Iran | Iran |
| 1972 | Thái Lan | Iran |
| 1976 | Iran | Iran |
| 1980 | Kuwait | Kuwait |
| 1984 | Singapore | Ả Rập Xê Út |
| 1988 | Qatar | Ả Rập Xê Út |
| 1992 | Nhật Bản | Nhật Bản |
| 1996 | Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất | Ả Rập Xê Út |
| 2000 | Liban | Nhật Bản |
| 2004 | Trung Quốc | Nhật Bản |
| 2007 | Indonesia / Malaysia / Thái Lan / Việt Nam | Iraq |
| 2011 | Qatar | Nhật Bản |
| 2015 | Úc | Úc |
| 2019 | Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất | Qatar |
| 2023 | Qatar | Qatar |
Hệ Thống Giải Đấu Cấp Đội Tuyển Quốc Gia Trong Giai Đoạn 2026-2027
Trong năm 2026, các đội tuyển quốc gia thuộc liên đoàn AFC sẽ bước vào giai đoạn thi đấu dày đặc và có ý nghĩa chiến lược, trải dài từ cấp độ đội tuyển quốc gia đến các giải trẻ. Đây được xem là năm bản lề của bóng đá châu Á, với một loạt các chiến dịch diễn ra liên tục.
Giải đấu quan trọng nhất trong năm 2026 đối với các đội tuyển AFC chính là World Cup 2026, diễn ra tại Mỹ, Mexico và Canada từ tháng 6 đến tháng 7 năm 2026. Đây là kỳ World Cup đầu tiên trong lịch sử mở rộng lên 48 đội, giúp châu Á có số suất tham dự nhiều nhất từ trước đến nay.
Những đội tuyển hàng đầu khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc và Iran được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “đầu tàu”, trong khi các đại diện mới nổi như Jordan hay Uzbekistan mang đến làn gió mới cho AFC. Mục tiêu chung của các đội châu Á không chỉ là vượt qua vòng bảng, mà còn là khẳng định năng lực cạnh tranh thực sự trước các nền bóng đá lớn khác.
Song song với World Cup, AFC Asian Cup 2027 cũng là một chiến dịch trọng điểm trong giai đoạn 2026–2027. Tính đến thời điểm hiện tại, giải đấu đã xác định được 20/24 đội tuyển tham dự vòng chung kết tại Ả Rập Xê Út. Bốn suất còn lại sẽ được quyết định thông qua vòng loại thứ ba, với các lượt trận then chốt diễn ra vào tháng 3 sắp tới.
Đáng chú ý, cơ hội của đội tuyển Việt Nam vẫn đang được đánh giá là rất khả quan, trong bối cảnh những tranh cãi và lùm xùm liên quan đến vấn đề cầu thủ nhập tịch của Malaysia có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cục diện bảng đấu.
Asian Cup 2027 không chỉ là giải đấu lớn nhất châu Á cấp độ ĐTQG, mà còn là thước đo quan trọng cho quá trình tái thiết lực lượng của nhiều đội tuyển sau World Cup 2026.
Ở cấp độ trẻ, năm 2026 cũng đánh dấu sự trở lại của AFC U23 Asian Cup 2026, giải đấu quan trọng nhất dành cho các đội tuyển U23 châu Á. Giải sẽ được tổ chức tại Ả Rập Xê Út từ ngày 6 đến ngày 24 tháng 1 năm 2026, với sự góp mặt của 16 đội tuyển mạnh nhất khu vực.
U23 Việt Nam nằm trong số các đội tham dự, cùng nhiều đối thủ đáng gờm khác của châu lục. Đây là sân chơi mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, không chỉ để tìm ra đội U23 xuất sắc nhất châu Á, mà còn là bước đệm quan trọng cho lực lượng kế cận của các ĐTQG hướng đến Asian Cup và World Cup trong tương lai.
Cũng trong năm 2026, Ả Rập Xê Út sẽ tiếp tục là nước chủ nhà của AFC U17 Asian Cup 2026, diễn ra từ ngày 7 đến ngày 24 tháng 5 năm 2026. Đội tuyển U17 Việt Nam cũng góp mặt tại giải đấu này. U17 Asian Cup luôn được xem là giải đấu bệ phóng cho các cầu thủ trẻ, nhằm rèn luyện bản lĩnh và làm quen với sự khốc liệt của các giải đấu mang tầm châu lục.
Bên cạnh các giải đấu đã được xác nhận, AFC hiện đang cân nhắc triển khai một giải đấu hoàn toàn mới mang tên “AFC Nations League”, với thể thức và cơ chế thi đấu tương tự UEFA Nations League của châu Âu.
Dù mới chỉ dừng ở mức đề xuất, giải đấu này được xem là bước đi chiến lược để gia tăng sự cạnh tranh cho các đội tuyển của Liên đoàn bóng đá châu Á. Theo nhiều nguồn tin, khả năng cao AFC Nations League sẽ được triển khai vào năm 2027, thay vì 2026, sau khi hoàn tất các chu kỳ giải đấu hiện tại.
Những Đội Tuyển Hàng Đầu Châu Á
1. Nhật Bản
Đội tuyển Nhật Bản đã xuất sắc trở thành đội bóng đầu tiên giành vé tham dự vòng chung kết World Cup 2026, nhờ phong độ ấn tượng tại vòng loại khu vực châu Á.
Dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Hajime Moriyasu, Nhật Bản thống trị vòng loại thứ hai với sáu trận toàn thắng. Sang vòng loại thứ ba, họ tiếp tục thể hiện sức mạnh vượt trội ở bảng C, giành 19 điểm sau bảy trận, chỉ hòa một trận trước Australia (0-0).
Với đội hình trẻ trung kết hợp kinh nghiệm từ cách ngôi sao hàng đầu, Nhật Bản đặt mục tiêu vượt qua thành tích vòng 1/8 từng đạt được ở các kỳ World Cup 2002, 2010, 2018 và 2022, hướng tới việc tiến sâu hơn tại giải đấu diễn ra từ 11/6 đến 19/7/2026.
2. Hàn Quốc
Đội tuyển Hàn Quốc, dưới sự chỉ đạo của HLV Hong Myung-bo cùng đầu tàu Son Heung-min, đã chính thức giành vé tham dự vòng chung kết World Cup 2026 sau hành trình ấn tượng tại vòng loại khu vực châu Á.
Đây là lần thứ 12 Hàn Quốc góp mặt tại World Cup, với thành tích tốt nhất là vị trí thứ tư tại World Cup 2002 đồng chủ nhà với Nhật Bản. Nhìn về World Cup 2026, diễn ra từ 11/6 đến 19/7/2026 tại Mỹ, Canada và Mexico, Hàn Quốc hiện đang đặt mục tiêu tái hiện kỳ tích năm 2002.
3. Iran
Đội tuyển bóng đá quốc gia Iran đã chính thức giành vé tham dự Vòng chung kết World Cup 2026, đánh dấu lần thứ 7 họ góp mặt tại giải đấu danh giá nhất hành tinh.
Dẫn đầu bảng A vòng loại thứ ba khu vực châu Á, Iran đã khẳng định vị thế là một trong những đội bóng hàng đầu châu lục, thể hiện lối chơi ổn định với sự tỏa sáng của các ngôi sao kết hợp với những tài năng trẻ.
Tuy nhiên, hành trình trở nên không hề dễ dàng khi Iran phải đối mặt với khó khăn do căng thẳng chính trị. Dù vậy, Iran vẫn được kỳ vọng sẽ làm nên lịch sử tại World Cup 2026.
Hệ Thống Giải Đấu Cấp Câu Lạc Bộ
Ở cấp độ CLB, bóng đá châu Á trong mùa giải 2025–2026 sẽ được định hình bởi ba giải đấu nam quan trọng do AFC tổ chức, bao gồm AFC Champions League Elite (ACLE), AFC Champions League Two (ACL2) và AFC Challenge League. Trong đó, ACLE và ACL2 là hai giải đấu thu hút sự quan tâm lớn nhất, cả về chất lượng chuyên môn lẫn sức ảnh hưởng truyền thông.
AFC Champions League Elite là giải đấu cấp CLB danh giá nhất của bóng đá châu Á, được xem như “Champions League của châu Á” sau khi AFC tái cấu trúc hệ thống thi đấu. Đây là đấu trường quy tụ các CLB mạnh nhất đến từ những giải VĐQG hàng đầu khu vực như J-League (Nhật Bản), K-League (Hàn Quốc) và Saudi Pro League (Ả Rập Xê Út).
ACLE mùa giải 2025–2026 sẽ khởi tranh từ tháng 9 năm 2025 và kéo dài đến cuối tháng 4 năm 2026, với thể thức mới nhằm nâng cao tính cạnh tranh và chất lượng các trận đấu. Việc góp mặt ở ACLE không chỉ là thước đo đẳng cấp của một CLB, mà còn phản ánh sức mạnh tổng thể của cả nền bóng đá quốc gia đó.
Xếp ngay sau ACLE là AFC Champions League Two, giải đấu được xem là cấp độ hạng hai của hệ thống Champions League châu Á. Tuy nhiên, chất lượng chuyên môn của ACL2 được đánh giá là không thua kém quá nhiều so với ACLE, đặc biệt khi nhiều CLB có thực lực mạnh nhưng đến từ các giải đấu có thứ hạng thấp hơn trên bảng xếp hạng AFC.
ACL2 cũng khởi tranh từ tháng 9 năm 2025 và dự kiến kết thúc vào giữa tháng 5 năm 2026, muộn hơn ACLE do lịch thi đấu và số vòng nhiều hơn. Giải đấu này đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng cơ hội cọ xát quốc tế cho các CLB ngoài nhóm “ông lớn”, đồng thời tạo ra tính cạnh tranh sâu và bền vững cho bóng đá châu Á.
Với nhiều CLB giàu tham vọng nhưng chưa đủ suất dự ACLE, ACL2 hứa hẹn mang đến những cặp đấu cân bằng, khó lường và giàu tính chiến thuật, đặc biệt ở các vòng knock-out.
Bên cạnh hai giải đấu nói trên, AFC Challenge League là giải đấu cấp thấp hơn, dành cho các CLB đến từ những quốc gia có thứ hạng AFC thấp, nơi mục tiêu chính là tạo điều kiện cọ xát quốc tế và tích lũy kinh nghiệm thi đấu. Dù không nhận được nhiều sự chú ý như ACLE hay ACL2, giải đấu này vẫn đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển toàn diện bóng đá châu Á của AFC.
Các Câu Lạc Bộ Vô Địch AFC Champions League
| CÂU LẠC BỘ | SỐ DANH HIỆU | MÙA GIẢI VÔ ĐỊCH |
|---|---|---|
| Al Hilal | 4 | 1991, 1999–2000, 2019, 2021 |
| Pohang Steelers | 3 | 1996–97, 1997–98, 2009 |
| Urawa Red Diamonds | 3 | 2007, 2017, 2022 |
| Esteghlal | 2 | 1970, 1990–91 |
| Seongnam FC | 2 | 1995, 2010 |
| Al Ain | 2 | 2002–03, 2023–24 |
| Al Ittihad | 2 | 2004, 2005 |
| Jeonbuk Hyundai Motors | 2 | 2006, 2016 |
| Maccabi Tel Aviv | 2 | 1969, 1971 |
| Al Sadd | 2 | 1988–89, 2011 |
| Thai Farmers Bank | 2 | 1993–94, 1994–95 |
| Suwon Samsung Bluewings | 2 | 2000–01, 2001–02 |
| Ulsan HD | 2 | 2012, 2020 |
| Guangzhou | 2 | 2013, 2015 |
| Júbilo Iwata | 1 | 1998–99 |
| Al Ahli | 1 | 2024–25 |
| Hapoel Tel Aviv | 1 | 1967 |
| Liaoning | 1 | 1989–90 |
| Busan IPark | 1 | 1985–86 |
| JEF United Chiba | 1 | 1986 |
| Tokyo Verdy | 1 | 1987 |
| PAS Tehran | 1 | 1992–93 |
| Gamba Osaka | 1 | 2008 |
| Western Sydney Wanderers | 1 | 2014 |
| Kashima Antlers | 1 | 2018 |
Những Câu Lạc Bộ Nổi Bật Hàng Đầu
1. Al Ahli FC
Ở khu vực Tây Á, Saudi Pro League đóng góp đến 3 CLB đi đến vòng bán kết AFC Champions League Elite mùa giải 2024/25, đặc biệt phải kể đến Al‑Ahli khi họ vượt qua cả Al-Hilal, câu lạc bộ thành công nhất giải đấu với 4 lần vô địch, để lần đầu tiên nâng cúp AFC Champions League Elite mùa giải 2024/25.
Al Ahli là một thế lực lớn trong bóng đá Ả Rập Xê Út với hàng loạt danh hiệu chính thức, số lượng chỉ đứng sau Al-Hilal và Al-Nassr. Đáng chú ý, họ là đội đầu tiên tại Ả Rập Xê Út vô địch cả giải VĐQG và King’s Cup trong cùng một mùa giải (1978 và 2016).
Kỷ lục chuỗi 51 trận bất bại tại Saudi Pro League từ năm 2014 đến 2016 cũng là minh chứng cho sức mạnh của họ trong lịch sử bóng đá khu vực. Mặc dù mùa giải 2021/22 chứng kiến lần đầu tiên Al Ahli xuống hạng, nhưng họ nhanh chóng trở lại giải đấu hàng đầu sau một mùa giải ở hạng Nhất.
2. Kawasaki Frontale
Kawasaki Frontale vốn đã khẳng định vị thế với nhiều danh hiệu tại Nhật Bản. Họ vô địch J-League 4 lần (2017, 2018, 2020, 2021) cùng hàng loạt danh hiệu khác. Tại AFC Champions League Elite mùa giải 2024/25, dù để thua 0-2 trước Al Ahli, nhưng đại diện khu vực miền Đông – Kawasaki Frontale đã thể hiện phong độ ấn tượng khi vượt qua vòng bảng và vào đến trận chung kết.
Với lối chơi tấn công cống hiến, đẹp mắt nhưng không kém phần hiệu quả, Kawasaki Frontale không chỉ được giới chuyên môn đánh giá cao, mà còn thu hút sự đầu tư vào cơ sở vật chất và chiến lược phát triển dài hạn, Kawasaki Frontale có tiềm năng dần trở thành một thế lực lớn ở châu Á.
Kết Luận
Bóng đá châu Á trong nhiều năm qua đã có những bước tiến dài, đặc biệt là tại một số quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Ả Rập Xê Út hay Iran. Dù đang đứng trước nhiều thách thức, nhưng bóng đá châu Á cũng cho thấy những tín hiệu tích cực, đặc biệt khi AFC, cơ quan điều hành cao nhất, đã và đang đưa ra những bước cải tổ mạnh mẽ và chiến lược dài hạn để hướng đến một châu Á thống nhất và phát triển toàn diện.