AFC Champions League Elite (ACLE) là giải đấu cấp câu lạc bộ cao nhất của bóng đá châu Á, đánh dấu bước chuyển mình lớn trong chiến lược phát triển của Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC). Tiền thân là AFC Champions League, ACLE đã có sự cải tổ ở mùa giải 2024/25 với các thức tổ chức và thể thức thi đấu hoàn toàn mới, quy tụ những CLB mạnh nhất khu vực Đông Á và Tây Á, mang tham vọng đưa bóng đá châu Á vươn tầm thế giới.
Giải đấu này đóng vai trò trung tâm trong hệ sinh thái AFC, là sân chơi nơi các CLB đua tranh danh hiệu vô địch châu lục, đồng thời mở ra con đường tham dự FIFA Club World Cup. Trong bối cảnh các giải VĐQG như Saudi Pro League, J-League hay K-League không ngừng nâng tầm, AFC Champions League Elite được xem là thước đo rõ ràng nhất cho sức mạnh thực sự của bóng đá châu Á ở cấp độ CLB.
AFC Champions League Elite Là Giải Đấu Gì?
AFC Champions League Elite (ACLE) là giải đấu vô địch châu lục cấp CLB cao nhất của bóng đá châu Á, do Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) tổ chức. Đây là phiên bản nâng cấp và tái cấu trúc toàn diện của AFC Champions League, chính thức được áp dụng từ mùa giải 2024/25, với mục tiêu nâng cao chất lượng chuyên môn, giá trị thương mại và sức cạnh tranh toàn cầu của các CLB châu Á.
Ít ai biết rằng, tiền thân của ACLE đã xuất hiện từ năm 1957, biến giải đấu này trở thành một trong những giải CLB lâu đời nhất thế giới. Trải qua gần 6 thập kỷ phát triển, giải đấu đã nhiều lần đổi tên, thay đổi thể thức và tái định vị để phù hợp với từng giai đoạn phát triển của bóng đá châu Á.
1. 1967–1972: Asian Champion Club Tournament
Giải đấu chính thức khởi tranh vào năm 1967 với tên gọi Asian Champion Club Tournament. Ở giai đoạn đầu, thể thức thi đấu liên tục thay đổi, từ loại trực tiếp cho đến vòng bảng trong các mùa giải sau đó. Tuy nhiên, sau kỳ giải năm 1972, AFC buộc phải tạm dừng giải đấu trong 14 năm do nhiều vấn đề chính trị và tổ chức, trong đó có việc một số CLB Ả Rập từ chối thi đấu với đại diện Israel.
2. 1985–2002: Asian Club Championship
Năm 1985, giải đấu được tái khởi động với tên gọi Asian Club Championship, đánh dấu sự trở lại của sân chơi cấp CLB châu lục. Trong giai đoạn này, AFC tiếp tục mở rộng hệ thống thi đấu bằng việc ra mắt Asian Cup Winners’ Cup (1990) và Asian Super Cup (1995), tạo nên một hệ sinh thái các giải CLB mang tính phân tầng rõ ràng.
3. 2002–2024: AFC Champions League
Từ năm 2002, giải đấu chính thức mang tên AFC Champions League, áp dụng mô hình hiện đại hơn với vòng bảng và vòng knock-out, chia theo khu vực Đông Á và Tây Á nhằm giảm chi phí di chuyển. Số lượng đội tham dự tăng dần, chất lượng chuyên môn và giá trị thương mại cũng được nâng cao đáng kể, đặc biệt từ giai đoạn 2010 trở đi.
4. Từ 2024/25: AFC Champions League Elite
Bắt đầu từ mùa giải 2024/25, AFC thực hiện cuộc cải tổ lớn nhất trong lịch sử, đổi tên thành AFC Champions League Elite. Giải đấu mới giảm số lượng CLB nhưng tăng chất lượng, áp dụng tiêu chí khắt khe về thành tích, tài chính, cơ sở hạ tầng và thương mại, qua đó biến ACLE thành sân chơi tinh hoa đúng nghĩa của bóng đá châu Á.
Thể Thức Thi Đấu AFC Champions League Elite
Kể từ mùa giải 2024/25, AFC Champions League Elite chính thức áp dụng thể thức “league stage” với 24 đội tham dự, đánh dấu một bước cải tổ lớn so với mô hình vòng bảng truyền thống trước đây, và tương tự với giải đấu của châu Âu, UEFA Champions League. Trước khi bước vào vòng đấu chính thức, một số CLB không có suất trực tiếp sẽ phải thi đấu vòng loại để giành quyền góp mặt tại ACLE.
Tổng cộng 24 CLB sẽ được chia vào 2 khu vực tương ứng Đông Á và Tây Á, mỗi khu vực 12 đội. Ở vòng bảng, mỗi đội sẽ thi đấu với 8 đối thủ trong khu vực (các CLB cùng quốc gia sẽ không đối đầu nhau ở vòng bảng), với 4 trận sân nhà và 4 trận sân khách. Thể thức này giúp tăng số trận đấu chất lượng cao, đồng thời đảm bảo yếu tố thương mại và tính cạnh tranh.
Tương tự như các giải đấu quốc nội, các trận đấu sẽ kết thúc với các kết quả thắng, hòa, thua, với số điểm giành được tương ứng là 3, 1, 0. 8 đội đứng đầu mỗi khu vực sẽ giành vé đi tiêp vào vòng 1/8, với thể thức loại trực tiếp hai lượt đi – về, các đội chỉ gặp đối thủ cùng khu vực. Nếu tổng tỷ số sau hai lượt hòa nhau, hai đội sẽ bước vào hiệp phụ, và luân lưu nếu cần để phân định thắng thua.
Sau vòng 1/8, các CLB sẽ thi đấu tiếp ở các vòng tứ kết, bán kết, chung kết, đều diễn ra ở một quốc gia được chọn. Các trận từ tứ kết trở đi áp dụng thể thức một trận duy nhất.
Số Suất Tham Dự AFC Champions League Elite
Số lượng CLB mà mỗi quốc gia được cử tham dự ACLE không cố định, mà được AFC xác định hàng năm thông qua bộ tiêu chí do Ủy ban Thi đấu AFC ban hành. Các tiêu chí này, được xem là phiên bản điều chỉnh của hệ số UEFA, đánh giá tổng thể nhiều yếu tố như:
- Thành tích thi đấu của CLB và ĐTQG
- Giá trị thương mại và sức hút truyền thông
- Cơ sở hạ tầng, sân vận động
Quốc gia có thứ hạng càng cao thì càng có nhiều suất tham dự AFC Champions League Elite.
| Thứ Hạng AFC | Quốc Gia | Số Suất Tham Dự | Play-off | Tổng Cộng |
| 1 | Ả Rập Xê Út | 3 (2 + 1 ACLE*) | 0 | 3 |
| 2 | Nhật Bản | 3 | 0 | 3 |
| 3 | Hàn Quốc | 3 | 0 | 3 |
| 4 | UAE | 3 (2 + 1 ACL2*) | 0 | 3 |
| 5 | Qatar | 2 | 1 | 3 |
| 6 | Iran | 1 | 1 | 2 |
| 7 | Trung Quốc | 2 | 1 | 3 |
| 8 | Thái Lan | 1 | 1 | 2 |
| 9 | Uzbekistan | 1 | 0 | 1 |
| 10 | Iraq | 1 | 0 | 1 |
| 11 | Úc | 1 | 0 | 1 |
| 12 | Malaysia | 1 | 0 | 1 |
- (*): Ả Rập Xê Út và UAE nhận được thêm 1 suất vào thẳng nhờ thành tích của các câu lạc bộ vô địch giải đấu cấp châu lục mùa trước (ACLE và ACL2).
Tại AFC Champions League Elite 2025/26, các đội bóng giành quyền tham dự giải đấu bao gồm:
- Ả Rập Xê Út: Al Hilal, Al Ittihad, Al Ahli
- UAE: Al Wahda, Shabab Al Ahli, Sharjah
- Qatar: Al Duhail, Al Gharafa, Al Sadd
- Iran: Tractor
- Iraq: Al Shorta
- Nhật Bản: Vissel Kobe, Sanfrecce Hiroshima, Machida Zelvia
- Hàn Quốc: FC Seoul, Ulsan HD, Gangwon FC
- Trung Quốc: Chengdu Rongchen, Shanhai Shenhua, Shanghai Port
- Malaysia: Johor Darul Ta’zim
- Thái Lan: Buriram United
- Úc: Melbourne City
- Uzbekistan: Nasaf
Lịch Thi Đấu AFC Champions League Elite 2025/26
| Giai đoạn | Vòng đấu | Miền Tây | Miền Đông |
| Sơ loại | Vòng sơ loại | – | 12/08/2025 |
| Vòng bảng | Lượt trận 1 | 15 – 16/09/2025 | 16 – 17/09/2025 |
| Lượt trận 2 | 29 – 30/09/2025 | 30/09 – 01/10/2025 | |
| Lượt trận 3 | 20 – 21/10/2025 | 21 – 22/10/2025 | |
| Lượt trận 4 | 03 – 04/11/2025 | 04 – 05/11/2025 | |
| Lượt trận 5 | 24 – 25/11/2025 | 25 – 26/11/2025 | |
| Lượt trận 6 | 22 – 23/12/2025 | 09 – 10/12/2025 | |
| Lượt trận 7 | 09 – 10/02/2026 | 10 – 11/02/2026 | |
| Lượt trận 8 | 16 – 17/02/2026 | 17 – 18/02/2026 | |
| Vòng 1/8 | Lượt đi & về | 02 – 03 và 09 – 10/03/2026 | 03 – 04 và 10 – 11/03/2026 |
| Tứ kết | 16 – 18/04/2026 | ||
| Bán kết | 20 – 21/04/2026 | ||
| Chung kết | 25/04/2026 | ||
Tại AFC Champions League Elite 2025/26, giải đấu đã diễn ra đến lượt trận thứ 6, ghi nhận 4 đội bóng đầu tiên có mặt ở vòng 1/8 bao gồm Al Hilal, Al Wahda, Tractor và Al Ahli. Tất cả các CLB này đều ở khu vực miền Tây.
Các CLB Đáng Chú ý Trong Lịch Sử AFC Champions League Elite
1. Al Hilal
CLB gắn liền với lịch sử AFC Champions League Elite không ai khác ngoài Al Hilal – “gã nhà giàu” của Saudi Pro League và cũng là đội bóng thành công bậc nhất châu Á.
Trong suốt chiều dài lịch sử giải đấu, Al Hilal đã 4 lần lên ngôi vô địch và 5 lần về nhì, thành tích vượt trội và bỏ xa mọi CLB khác tại châu lục. Không đội bóng nào tại AFC Champions League có số lần góp mặt ở chung kết nhiều như Al Hilal, qua đó khẳng định vị thế “ông vua châu Á” của mình.
Các chức vô địch của Al Hilal đến vào các năm 1991, 1999–2000, 2019 và 2021, trong khi họ về nhì ở các mùa 1986, 1987, 2014, 2017 và 2022. Với bề dày thành tích, sức mạnh tài chính cùng dàn cầu thủ chất lượng qua nhiều thế hệ, Al Hilal luôn được xem là ứng cử viêncho chức vô địch mỗi khi tham dự giải đấu này.
Bước vào mùa giải AFC Champions League Elite năm nay, Al Hilal tiếp tục nối dài truyền thống thống trị của mình khi đang dẫn đầu bảng xếp hạng khu vực Tây Á với thành tích toàn thắng, tạo khoảng cách rõ rệt so với các đối thủ bám đuổi. Sau 6 lượt trận, đại diện Saudi Arabia sở hữu trọn vẹn 18 điểm, đồng thời là đội có hàng công mạnh nhất và hàng thủ tốt thứ hai của giải đấu.
Song song với phong độ ấn tượng tại đấu trường châu lục, Al Hilal cũng đang thể hiện sự ổn định cao ở giải quốc nội, qua đó nuôi tham vọng lớn lần đầu tiên lên ngôi AFC Champions League Elite kể từ năm 2021.
2. Pohang Steelers
Pohang Steelers là một trong những CLB giàu truyền thống nhất lịch sử các giải đấu cấp châu lục tại châu Á, với 3 chức vô địch và 1 lần về nhì.
Trong giai đoạn bóng đá Đông Á thống trị châu lục vào cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000, Pohang Steelers chính là lá cờ đầu của bóng đá Hàn Quốc tại đấu trường châu Á. CLB này lên ngôi vô địch vào các mùa 1996–97, 1997–98 và 2009, qua đó khẳng định vị thế hàng đầu của mình trong lịch sử giải đấu.
Đáng chú ý, hai chức vô địch liên tiếp giai đoạn 1996–97 và 1997–98 gắn liền với dấu ấn của Park Tae-ha, người hiện đang đảm nhiệm vai trò HLV trưởng của Pohang Steelers. Trong khi đó, chức vô địch năm 2009 được xem là đỉnh cao của giai đoạn hoàng kim cuối cùng, khi đội bóng Hàn Quốc vẫn còn duy trì được sức cạnh tranh vượt trội so với phần còn lại của châu Á.
Tuy nhiên, Pohang Steelers của hiện tại đã không còn giữ được vị thế vốn có. Trong nhiều mùa giải gần đây, đội bóng này liên tục sa sút, dù vẫn thường xuyên nằm trong nhóm đầu tại K-League nhưng chưa bao giờ được xem là ứng viên vô địch thực sự ở đấu trường châu lục.
Á quân AFC Champions League 2021 có thể xem là dấu ấn cuối cùng còn sót lại của một thế lực từng làm mưa làm gió, trước khi Pohang Steelers thậm chí không còn góp mặt ở giải đấu năm nay. Điều đó cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt của cán cân quyền lực tại bóng đá châu Á, khi những tên tuổi giàu truyền thống buộc phải nhường chỗ cho các thế lực mới nổi.
3. Urawa Reds Diamonds
Urawa Reds Diamonds là một trong những CLB giàu truyền thống nhất lịch sử các giải đấu châu lục, với 3 chức vô địch và 1 lần về nhì, qua đó trở thành niềm tự hào lớn thứ hai của bóng đá Đông Á, chỉ sau Pohang Steelers.
Những giai đoạn thành công nhất của Urawa Reds đến vào đầu những năm 2000 và thập niên 2010, thời điểm bóng đá Nhật Bản bước vào quá trình chuyển mình mạnh mẽ, vươn lên thành một thế lực thực sự tại châu Á. Chức vô địch AFC Champions League của đội chủ sân Saitama 2002 đến vào năm 2007, khi Urawa Reds vượt qua đại diện Iran Sepahan với tổng tỷ số 3–1, trở thành CLB Nhật Bản đầu tiên vô địch giải đấu kể từ khi AFC tái cấu trúc giải năm 2003.
Đến mùa giải 2017, Urawa Reds tiếp tục khẳng định đẳng cấp khi có hành trình ấn tượng xuyên suốt giải đấu và đánh bại Al Hilal với tổng tỷ số 2–1 ở trận chung kết, qua đó giành chức vô địch châu lục lần thứ hai. Đây cũng là giai đoạn mà đại diện J-League được xem là đối trọng lớn nhất của các CLB Tây Á tại AFC Champions League.
Chức vô địch thứ ba của Urawa Reds đến ở mùa giải 2022, trong một hành trình tương đối thuận lợi ở các vòng knock-out. Đại diện Nhật Bản lần lượt vượt qua Johor Darul Ta’zim (5–0), BG Pathum United (4–0), trước khi đánh bại Jeonbuk Hyundai Motors trên chấm luân lưu ở bán kết. Tại trận chung kết, Urawa Reds một lần nữa vượt qua Al Hilal với tổng tỷ số 2–1, qua đó nâng cao danh hiệu thứ ba trong lịch sử.
Trước đó, ở mùa giải 2019, Urawa Reds cũng từng vào tới trận chung kết nhưng để thua Al Hilal với tổng tỷ số 0–3, đánh dấu lần về nhì duy nhất của CLB tại đấu trường châu lục.
Tuy nhiên, giống như Pohang Steelers, những vinh quang của Urawa Reds phần lớn đã thuộc về quá khứ. Dù vẫn nhận được sự đầu tư đáng kể trong những năm gần đây, đại diện Nhật Bản thi đấu thiếu ổn định tại J-League, qua đó đánh mất vị thế và vắng bóng tại AFC Champions League Elite.
FAQ Về AFC Champions League Elite
Sự khác biệt cốt lõi nằm ở quy mô và thể thức thi đấu. Thay vì 40 đội chia bảng như cũ, ACLE chỉ có 24 CLB. Giải đấu áp dụng thể thức “League Stage” thay cho vòng bảng truyền thống. Đặc biệt, từ vòng tứ kết, các đội sẽ thi đấu tập trung tại một địa điểm duy nhất (hiện tại là Ả Rập Xê Út) với thể thức loại trực tiếp 1 trận duy nhất, thay vì đá sân nhà – sân khách.
Hiện tại, Việt Nam không có suất tham dự ACLE do thứ hạng trên BXH các giải đấu cấp CLB của AFC chưa đủ cao. Do đó, các đại diện Việt Nam chơi ở giải hạng 2 là AFC Champions League Two (ACL2) để tích lũy điểm hệ số.
Kể từ mùa giải 2024/25, tổng số tiền thưởng cho các đội tham dự là 42 triệu USD. Trong đó, đội vô địch sẽ nhận được 10 triệu USD (hơn 250 tỷ VNĐ). Đội á quân sẽ nhận được 4 triệu USD (100 tỷ VNĐ).
Có. Đội lên ngôi vương tại cúp C1 châu Á không chỉ nhận tiền thưởng kỷ lục mà còn giành tấm vé trực tiếp tham dự FIFA Club World Cup phiên bản mới.